| ชื่อสมุนไพร | สะแกนา |
|---|---|
| รูปสมุนไพร |  |
| ชื่อวิทยาศาสตร์ | Combretum quadrangulare Kurz. |
| ชื่อสามัญ | - |
| ชื่อพ้อง | - |
| ชื่ออื่นๆ | แก, ขอนแข้, จองแข้, แพ่ง, สะแก |
| วงศ์ | COMBRETACEAE |
| ข้อมูลทางพฤกษาศาสตร์ | ไม้ต้น ขนาดเล็ก สูง 5-10 ม. มีเกล็ดกลมๆ อยู่ทั่วไปตามส่วนต่างๆ ของลำต้น กิ่งเป็นสี่เหลี่ยม ใบ เป็นใบเดี่ยว ออกตรงข้ามกัน รูปหอกกลับ ปลายใบมน หรือเว้าเป็นแอ่งตื้นๆ โคนใบสอบแคบไปยังก้านใบ ขอบใบเรียบ เนื้อใบค่อนข้างหนามัน ก้านใบสั้น ดอก สีขาว ออกเป็นช่อที่ปลายยอด หรือตามง่ามใบ กลีบรองกลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นรูปถ้วย ยาว 1 มม. มี 4 สัน กลีบดอกมี 4 กลีบ รูปหอกกลับ เกลี้ยง ปลายกลม หรือเว้าเป็นแอ่งตื้นๆ เกสรผู้มี 8 อัน ผลกลม ขนาดประมาณ 2 ซม. มีปีก 4 ปีก (ก่องกานดา ชยามฤต, 2528) - ประโยชน์ทางยา สรรพคุณและวิธีใช้ : ใบมีรสฝาด ใช้รักษาแผลสด แก้บิด แก้มะเร็งภายใน เมล็ดมีรสเบื่อเมา ใช้ขับพยาธิเส้นด้าย พยาธิไส้เดือน รักษาคุดทะราด (วุฒิ วุฒิธรรมเวช, 2540) |
| สารประกอบทางเคมี | Methyl quadrangularate, betulinic acid, quadrangularol, norquadranularic acid, vitexin, isovitexin, 23-deoxyjessic acid (Banskota, 2000) |
| ข้อบ่งใช้ | ใบ |
| ฤทธิ์ทางชีวภาพ | สารสกัดชั้นเอทานอลยับยั้งการแบ่งตัวของเชื้อ HIV-1 (IC100 : 12.5 mcg/ml) และยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ HIV-1 integrase (IC50 : 2.5 mcg/ml) (Tewtrakul, 2002) |
| หลักฐานความเป็นพิษ | Cytotoxicity test on MT-4 cell ของสารสกัดชั้นเอทานอลมีค่า CC0 : 25 mcg/ml (Tewtrakul, 2002) |
| เอกสารอ้างอิง | กองโรคเอดส์ กรมควบคุมโรคติดต่อ กระทรวงสาธารณสุข. 2544. แนวทางการส่งเสริมสุขภาพ ผู้ติดเชื้อ/ผู้ป่วยเอดส์สำหรับบุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุข พิมพ์ครั้งที่ 2 โรงพิมพ์การศาสนา กรุงเทพมหานคร 106 หน้า. คณะกรรมการโครงการพัฒนาระบบบริการดูแลผู้ติดเชื้อและผู้ป่วยเอดส์อย่างครบถ้วนและต่อเนื่อง, 2545. แนวทางการดูแลผู้ติดเชื้อและผู้ป่วยเอดส์อย่างครบถ้วนและต่อเนื่อง กองโรคเอดส์ กรมควบคุมโรคติดต่อ กระทรวงสาธารณสุข 41 หน้า |
